Menu

Freelance journalisten:
zó neem ik mijn telefoongesprekken (toch) op

7 april, 2022

Hoe neem je een telefonisch interview op? Het is een veelvoorkomende en steeds terugkerende vraag onder freelance journalisten (bijvoorbeeld op een Facebookgroep voor freelancers waar ik lid van ben, maar ook op het ledenforum van Tekstnet en op Twitter of LinkedIn).

Nu zelfs het AD aandacht besteedt aan het opnemen van telefoongesprekken vind ik het tijd om hier eens duidelijkheid over te geven. Want ík kan mijn telefoontjes wel ‘tapen’.

Een belangrijke kwestie voor (freelance) journalisten, maar ook voor tekstschrijvers. Want hoe komen wij vaak aan onze informatie: door interviews. Dat interviewen kan op verschillende manieren gebeuren, zoals ik hier ook uitleg: Face-to-face, via digitale videosoftware zoals Microsoft Teams of per mail.

Krantenjournalistiek

Uw tekstschrijver in een vorig leven op de redactie van – in dit geval – de kabelkrant. Met telefoon in de hand voor een interview.

De manier van interviewen die het meest naar mijn krantentijd teruggaat, is interviewen via de telefoon. Ik kan me nog herinneren dat ik op de redactie van het Groninger Dagblad talloze bestuurskamers van voetbalclubs aan de lijn had om te vragen naar de eindstand, doelpuntenmakers en een kort verslagje van een zojuist gespeelde wedstrijd.

Of ik belde voor andere media waar ik voor heb gewerkt met Mart Smeets om te vragen naar zijn herinneringen aan een overleden oud-basketballer, met Fritz Korbach of Gertjan Verbeek voor een reactie op een WK-loting of de burgemeester van Winterswijk om de besluitenlijst van de gemeenteraadsvergadering door te nemen.

Kladblok en pen

Telefonisch interviewen, dus. Vroeger had ik een kladblok en pen bij de hand en maakte in notities. Die moest ik daarna ontcijferen, waarna ik mijn stukje kon tikken.

Tegenwoordig neem ik mijn interviews op – of in nu bij de geïnterviewde op bezoek ga, of hem of haar spreek via Teams of Skype. Of via de telefoon.

Had ik tot een paar jaar geleden nog een kantoortelefoon via een vaste lijn, die ik op de speaker kon zetten met een voicerecorder ernaast als ik interviewde, tegenwoordig bel ik alleen nog maar met mijn 06. En dat is dus sinds de intrede van de privacywet AVG een probleem.

Mag ik een telefoongesprek opnemen?

Hierbij volg ik de Raad van de Journalistiek, die in de leidraad 2021 stelt:

“Journalisten maken zich als zodanig bekend aan potentiële gesprekspartners en zijn tegenover hen duidelijk over hun journalistieke bedoelingen. Ze doen dat ook wanneer zij niet-openbare ruimten betreden.
Journalisten maken geen misbruik van hun positie en lokken geen incidenten uit met de bedoeling nieuws te creëren. Wanneer journalisten iemand willen interviewen, informeren zij hem of haar zodanig over de aard van de publicatie, dat de te interviewen persoon voldoende geïnformeerd kan beslissen of hij of zij aan die publicatie wil meewerken.
Het staat journalisten vrij een telefoongesprek op te nemen zonder dat aan hun gesprekspartner mee te delen. Achten zij het in het belang van hun publicatie nodig om een opgenomen telefoongesprek geheel of gedeeltelijk uit te zenden, dan dienen ze dat vóór publicatie aan hun gesprekspartner mee te delen.*
Het werken met verborgen camera en microfoon of met draaiende camera en openstaande microfoon.
is toegestaan wanneer dit noodzakelijk is om een misstand aan de orde te stellen.

* Met publicatie wordt bedoeld: elke uiting – zoals artikel, uitzending, twitterbericht – in het kader van een journalistieke gedraging.

Het afwijken van deze norm kan worden gerechtvaardigd wanneer er evident sprake is van een misstand én wanneer dit noodzakelijk is om de desbetreffende kwestie aan de orde te stellen.”

Ik werk nóóit met verborgen microfoon (of camera). Sterker nog: ik meld het altijd keurig als ik het gesprek opneem. Nóg sterker: mensen weten altijd vooraf dat ik ze interview. En ja, ik stuur het stuk altijd voor publicatie op, om te laten checken op feitelijke onjuistheden.

Nooit een centje pijn mee gehad.

Ik kan telefoongesprekken wél opnemen

ACR Pro interviews opnemen

Lijst met opnames met ACR Pro

Sinds de invoering van de AVG werken veel apps die gesprekken op konden nemen niet meer, of maar half. Met dat laatste bedoel ik, dat ze alleen degene die de opname maakt opneemt. In mijn geval ben ik dat dus, en in het geval van een interview ben ik juist de minst belangrijke persoon in het tweegesprek.

Hoe het mij dan toch lukt om telefonische interviews volledig op te nemen? Eigenlijk ontdekte ik het per ongeluk. Mijn smartphone was namelijk kapot. Niet handig. Ik liet het ding maken en toverde als tijdelijke vervanging mijn oude Nokia 8 uit het archief tevoorschijn. Na het opstarten zag ik daar de app ACR Pro nog opstaan. Daar nam ik dus pre-AVG altijd mijn telefoongesprekken mee op, maar op mijn nieuwe – nu dus kapotte – telefoon werkte dat tot mijn frustratie niet meer.

Ik besloot ijzerenheinig en tegen beter weten in toch een testje te doen.

Warempel! Ik hoorde niet alleen mezelf, maar ook mijn vrouw – die ik had gebeld – terug. Het enige is, dat de naam van de gebelde niet meer bij de opname staat. Maar daar kan ik goed mee leven.

Het geheim: een oudere telefoon

Mijn tip aan collega-freelancers is dan ook: koop – bijvoorbeeld via Marktplaats – voor een paar tientjes een oudere telefoon, zet ACR Pro erop en probeer het gewoon uit. Misschien heb je geluk.

Oh ja, ik gebruik een dubbele simkaart. Eentje voor de Nokia op kantoor, die ik tijdens kantooruren aan heb staan, en de andere voor mijn reguliere smartphone. De Nokia is namelijk verder zo traag als pindakaas in een trechter én de batterij werkt verre van optimaal. Tijdens die kantooruren heb ik ‘m dan ook permanent aan de oplader staan. De andere telefoon neem ik mee als ik op pad ben – en nee, dan kan ik mijn gesprekken dus niet opnemen.

Tenminste: ik kan de telefoon wel opnemen, maar het gesprek niet tapen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.