“Als je hier woont, moet je hier ook kunnen werken”

Deventer is een stad die groeit. De komende jaren komen er duizenden nieuwe woningen bij. Maar in Deventer betekent bouwen altijd méér dan huizen neerzetten. De stelregel is eenvoudig: wie hier woont, moet hier ook kunnen werken. “Elke 500 nieuwe woningen staan bij ons voor 350 banen,” zegt wethouder Jaimi van Essen. “Zo houden we wonen en werken in balans. Dat principe is ons kompas.”

Die benadering maakt Deventer een economische motor. Niet alleen vanwege de ligging aan de A1 en de IJssel, maar ook dankzij een van de grootste aaneengesloten bedrijventerreinen van Nederland. En vooral door een mentaliteit van samenwerken, innoveren en vooruitdenken. Met ook de focus op duurzaamheid, een onderwerp waar Van Essen veel belang aan hecht.

Duurzame energie als voorwaarde voor groei

Wie banen wil, moet zorgen dat bedrijven energie hebben. Duurzame energie. “Energiebeschikbaarheid is de nieuwe randvoorwaarde,” zegt Van Essen. “Nieuwe kavels zonder stroom? Die verkoop je niet. Daarom investeren we net zo hard in energie-infrastructuur als in grond.”

Dat leidt tot unieke projecten. Op het A1 Bedrijvenpark bundelden ondernemers hun vraag en sloten samen met gemeente en OostNL het eerste groepscontract in het gebied van Liander. “Iedereen leverde iets in voor het collectief: tijd, geld of moeite. Dat kenmerkt onze samenwerking. Het resultaat is dat bedrijven nu toch een grootverbruiksaansluiting hebben. Dat is bijzonder.”
De Energy Hub die hieruit voortkwam, koppelt duurzame opwek, opslag en distributie op één plek. “Dat is niet alleen technisch innovatief, maar ook een landelijk voorbeeld van hoe je samen oplossingen organiseert.”

Vooroplopen met waterstof

Daarnaast zet Deventer stevig in op waterstof. “We ontwikkelen lokaal een waterstofnetwerk met partijen als Firan, Essent, Nefit Bosch en de asfaltcentrale. Het zou fantastisch zijn als we straks de eerste aftakking krijgen van de landelijke backbone tussen de Eemshaven, Zuid-Limburg en Rotterdam. Dan mag ik samen met onze ondernemers letterlijk de kraan open draaien.”

Volgens Van Essen is dat geen verre toekomstmuziek. “We hebben maakbedrijven die nú behoefte hebben aan waterstof. Je kunt niet alles elektrificeren. Als zij bereid zijn voorop te lopen, hoort daar een gemeente bij die lobbyt en faciliteert. Dat doen wij, samen met omringende gemeenten in de Stedendriehoek Deventer-Zutphen-Apeldoorn.”

Balans tussen wonen en werken

Deventer koppelt woningbouw en werkgelegenheid bewust aan elkaar. Van Essen: “Gemeenten die alleen woningen realiseren maar geen ruimte reserveren voor bedrijven, zien de werkgelegenheid teruglopen. Dan moeten inwoners de auto of trein in. Dat willen wij voorkomen. Hier zeggen we: groeien doe je samen, met woningen én banen.”

Daarvoor rekent de gemeente met een vaste ratio: elke woning leidt tot een bepaalde ruimtevraag voor bedrijven. “Zo blijft het evenwichtig.”

De drieslag bedenken, maken en vervoeren

Deventer heeft bovendien de drie-eenheid die een economie sterk maakt. “We hebben het dan over bedenken, maken en vervoeren. In Deventer hebben we de knappe koppen en denkkracht van Saxion en ROC. We maken het hier, met bedrijven als bijvoorbeeld de toonaangevende beddenfabrikant Auping en Machinefabriek Geurtsen en ook mkb-maakbedrijven. En we vervoeren via de A1, het spoor en de haven. Die drieslag bedenken, maken en vervoeren moeten we overeind houden,” zegt Van Essen.

Het vraagt politieke moed om dat in balans te houden. “Extra ruimte voor logistiek is geen populaire boodschap, maar wel nodig. Anders verlies je de samenhang. Als je het ene versterkt, moet je het andere ook ruimte geven. Logistiek is immers ook nodig om bijvoorbeeld winkels te bevoorraden.”

Ruimte voor het eigen MKB

Om die koppeling wonen-werken waar te maken, zoekt Deventer de komende jaren 45 hectare extra bedrijventerrein. “Die ruimte reserveren we vooral voor ons eigen mkb,” zegt Van Essen. “Circulair werken vraagt nu eenmaal meer plek. Je moet materialen opslaan, uit elkaar halen en hergebruiken. Daar hoort fysieke ruimte bij en die willen we bieden.”

Strategische ligging blijft een troef

Deventer profiteert eigenlijk al eeuwenlang van zijn ligging. Dat deed het al in de Hanzetijd en nu weer. De A1 is verbreed, de haven vervangt steeds vaker vrachtwagens door schepen, en het spoor is een knooppunt in alle richtingen.

“De nightjet uit Oostenrijk stopt hier. Treinen uit Zwolle, Arnhem, Twente en Apeldoorn komen hier samen. We zorgen voor verbinding tussen West- en Oost-Nederland en tussen het noorden en het zuiden; met Duitsland ook. Dat maakt ons een logische plek voor landelijke investeringen in bereikbaarheid, zeker ook op het spoor.”

Samen koers zetten

Alles draait om samenwerking. Ondernemers bundelen hun vraag, onderwijs sluit aan, de gemeente faciliteert. “Dat is een gouden combinatie,” zegt Van Essen. “Van oudsher waren we een Hanzestad. Dat DNA zie je nu nog steeds terug.”

Voor hem is de ambitie duidelijk: een groeiende stad waar wonen en werken hand in hand gaan. “Deventer is een stad waar je nog kunt ondernemen én innoveren. Dankzij onze ligging, de samenwerking en het lef van ondernemers. Samen zorgen we dat elke Deventenaar niet alleen een huis, maar ook een baan dichtbij heeft. Zo kunnen we de komende jaren groeien naar de 125.000 inwoners, die hier hun boterham ook kunnen verdienen.”

—
Dit interview verscheen in het tijdschrift Industrie- en Bedrijventerreinen Nederland, uitgegeven door Jager Media, in 2025.