Menu

Boeken waar ik van leerde

10 juni, 2020

Boeken over copy, teksten, communicatie. Over mijn vak, kortom.

Wanneer u mij als tekstschrijver boekt, dan krijgt u niet alleen iemand aan het werk die fijne teksten voor u schrijft – en dat ook nog eens fijn vindt om te doen. Nee, u krijgt ook te maken met een brok ervaring in de tekstschrijverij, een flinke dosis copywritingskills. Sinds 2002 heb ik mijn eigen tekstbureau, sindsdien schreef ik vele tienduizenden teksten in opdracht.

boeken voor copywriters en tekstschrijvers

De boeken op mijn bureau – leesvoer voor tekstschrijvers.

Wanneer u mij als tekstschrijver boekt, dan krijgt u niet alleen iemand aan het werk die fijne teksten voor u schrijft – en dat ook nog eens fijn vindt om te doen. Nee, u krijgt ook te maken met een brok ervaring in de tekstschrijverij, een flinke dosis copywritingskills. Sinds 2002 heb ik mijn eigen tekstbureau, sindsdien schreef ik vele tienduizenden teksten in opdracht.

Van iedere tekst leerde ik weer wat nieuws. Bijvoorbeeld over mijn focusgebieden bouw, zorg en logistiek. Maar ook daarbuiten spijker ik mijn kennis continu bij. Niet alleen met cursussen en workshops, maar bijvoorbeeld ook door te lezen. Blogs van collega’s, artikelen in vaktijdschriften als Tekstblad en Onze Taal. En boeken.

Het is kennis die ik bewust en onbewust toepas in mijn teksten. Kennis waar mijn klanten dus van profiteren, want het zit allemaal in mijn hoofd. Juist door de tips en trucs van collega-schrijvers word ik een betere schrijver. Niet door ze letterlijk toe te passen, maar wel door goed naar hun inzichten te luisteren. Ze te proberen als dat kan. Ze mee te nemen in mijn bagage. Ik heb immers de waarheid niet in pacht en er is altijd ruimte voor verbetering.

Welke boeken ik op mijn bureau heb staan?

Dat zijn allereerst de Dikke Van Dale en – ondanks dat ik vaak gebruik maak van www.synoniemen.net – het Groot Synoniemenwoordenboek van dezelfde uitgever en het Groene Boekje. Verder Wolters’ woordenboeken Engels-Nederlands en vice versa en Kramers Frans-Nederlands en andersom. Waarom die? Heb ik nog overgehouden van school, en ik gebruik ze niet zo gek veel, maar ze zijn wel handig om erbij te hebben.

Verder staat het Winkler Prins geïllustreerde jeugdwoordenboek (ik vind dat je dingen zo simpel mogelijk moet opschrijven en pak dit boek er regelmatig bij). ‘Waarom zeggen we eh…’ is een vreemde eend in de bijt, maar het is een zeer vermakelijk boekje van de laatste krant waar ik een abonnement heb gehad: het niet meer bestaande NRCnext. Verder liggen er taal-, communicatie-, (online) copywriting- en tekstboeken op mijn bureau waar ik in mijn werk veel aan heb – en die ik hieronder kort bespreek, van groot naar klein (en van boven naar beneden).

De Dikke Drieduizend Dicteewoorden – Onze Taal

Hoe schrijf je przewalskipaard (een woord dat ik wel degelijk eens heb gebruikt in een artikel over mijn opgroeidorp Midwolda, waar konikspaarden in het Midwolder Bos lopen, die vaak met de przewalski’s worden verward), aaneenschrijven (dat schrijf je dus aaneen, in tegenstelling tot aan elkaar schrijven) of op zoek (niet opzoek, dus)? Dit mini-Groene Boekje biedt uitkomst.

Online Copywriting (in 60 minuten) – Dimitri Lambermont

Voormalig freelance copywriter Dimitri Lambermont (aka Copydimitri) schreef een handzaam boekje over online copywriting. Zijn – en mijn – belangrijkste punt: schrijf zo normaal mogelijk, alsof je je praat. Voorkom overmatig gebruik van dure woorden en zeg waar het op staat. En: ga in gesprek met de lezer.

Hoe bereidt je een paard? – Friederike de Raat

Friederike (hoe ironisch: ik had hierboven eerst Frederike staan) de Raat is oud-eindredacteur van NRC en NRCnext. Ze verzamelde in dit boekje taal- en tekstblunders en andere taalzaken die ze tegenkwam tijdens haar werk voor de krant. Een beetje zoals mijn blogrubriek Koppie-krau, zeg maar. Maar dan met meer uitleg.

Verbeter uw tekst – Wim Daniëls

‘Voor wie geen professionele tekstschrijver is maar toch geregeld teksten moet schrijven’, staat er op de voorkant van dit boekje van veelschrijver en taalkundige Wim Daniëls. Het is een boekje dat ik over heb gehouden aan mijn studietijd. Toen was ik nog geen professionele tekstschrijver, dus gelukkig mocht ik het aanschaffen.

Veelschrijver Daniëls bespreekt hierin allerlei typen teksten. Van brief tot direct mail en van persbericht tot recensie. Typisch uit die tijd (de jaren ’90): kabelkrant- en teletekstberichten worden wél behandeld, allerlei typen internetteksten (blogs, seo-teksten, webteksten in het algemeen) ontbreken. Destijds een nuttig naslagwerkje, nu gebruik ik het niet meer. Toch weiger ik het bij het oud papier te gooien.

Grappig detail: ik las bij het maken van deze blogpost wat stukken uit het boek en hoorde Daniëls (onder meer bekend als columnist van Spijkers met Koppen, maar ik zag hem ook in het theater) de zinnen gewoon uitspreken. Dat is wel de beste teksttip van Daniëls, hoewel hij hem niet in het boek noemt: schrijf zoals je spreekt. Daniëls brengt dus in de praktijk wat Dimitri Lambermont predikt.

Gids voor de eindredacteur – Wim Daniëls

Nog een Daniëls-boek. Zoals al gezegd: de man schrijft veel. Heel veel. Dit is alweer een praktisch boek, de man grossiert erin. Uit 2002, zie ik. Precies: het jaar waarin ik met mijn tekstbureau begon. Het zal geen toeval zijn: ik vermoed dat het na de Van Dale het volgende boek was dat ik aanschafte.

‘Goede eindredacteuren zijn goed in drie dingen: ze kunnen tekstonvolkomenheden herkennen, benoemen en verbeteren’, schrijft Daniëls als eerste zin. Verderop in zijn inleiding: ‘Dit eindredactieboek maakt niet elke andere bron die u als eindredacteur voor uw werk kunt raadplegen overbodig (…) Wat dit boek vooral wil bieden, is het raamwerk waarbinnen u opereert.’

Ik heb dit boek in al die jaren best wel eens opengeslagen, al was dat toch vooral aan het begin van mijn schrijverspraktijk. Tegenwoordig kun je vrijwel alles op internet vinden; toch blijft het een nuttig boek, vooral omdat het compleet en compact is.

Verleiden op internet – Aartjan van Erkel

Dé Nederlandse bestseller als het om het schrijven voor websites gaat. Aartjan van Erkel verzamelde allerlei wetenswaardigheden over hoe je een website onweerstaanbaar maakt en schreef al die overtuigingstechnieken op een lekker leesbare manier op. Hij illustreerde de copywritingstechnieken ook nog eens met aansprekende voorbeeldcases.

Kortom: Van Erkel leverde een fraai boek af. Een boek dat ik van kaft tot kaft las. Ik pas niet alle technieken waar de schrijver het over heeft toe in mijn werk, maar grijp toch veelvuldig terug naar de kennis die ik met dit boek opdeed.

Oh ja, en ik verbaas me ook geregeld. Over opdrachtgevers of webdesigners die per se hun website met ‘Welkom’ willen beginnen. Het is les 1 van Van Erkel. Sterker nog: het is de titel van zijn eerste hoofdstuk: ‘Zeg nooit welkom’. Ook een bekend probleem: een call-to-action op de website in de kleur van de huisstijl. Niet doen! Of, zoals Van Erkel het zegt: ‘Waar is de banaan?’.

Eén voordeel: zolang dit soort basiszaken nog misgaan, is er gelukkig voor mij en mijn vakgenoten nog veel te doen.

Maak ze gek – Aartjan van Erkel

De tweede Van Erkel, want @aartjan was nog niet uitgeschreven over online marketing. Weer mooi vormgegeven, weer lekker geschreven.

Van Erkel bespreekt in dit boek onder meer de kracht van testimonials: reviews van bestaande klanten over producten en diensten zijn zeer belangrijk om nieuwe klanten te werven. Ik kan het daar alleen maar hartelijk mee eens zijn. Het is één van de manieren om in te spelen op het reptielenbrein van mensen: het deel van je hersens waarmee je onbewust beslissingen neemt. Een onderschat deel, dat eigenlijk het merendeel van de beslissingen neemt.

In 2016 was dit het bestverkochte managementboek. Naar mijn smaak terecht: het is een must voor mensen die willen verkopen. En dat willen wij tekstschrijvers zeker ook. Sterker nog: we zijn verkopers via het toetsenbord.

Magie in al je communicatie – Bas Mouton

Bas Mouton trainde verschillende (politieke) sprekers, waaronder verschillende VVD’ers als premier Mark Rutte. Dat zijn politieke kleur niet de mijne is, doet niets af aan het feit dat hij een erg interessant boek schreef. Met ook aandacht voor sprekers van linksere signatuur, zoals Barack Obama en Bill Clinton.

Sprekers, ja. En hoewel spreken bepaald niet op mijn lijst van diensten staat, kan ik natuurlijk wel wat leren van de grote sprekers die Mouton in zijn boek behandelt. Immers: we horen te schrijven zoals we praten.

IK zeg IETS tegen JOU. Het klinkt heel simpel, maar eigenlijk is dat de kern van alle gesproken en geschreven communicatie. En Mouton kan daar een heel boek over volschrijven. Op een zeer onderhoudende, informatieve en leerzame manier, ook nog eens een keer. Waarbij hij dat credo IK zeg IETS tegen JOU ook in de praktijk brengt. Ik heb er veel van geleerd.

Laat de klant naar jou toekomen – Erno Hannink

‘Zelfstandige zoekt klant: maar hoe?’ In dit boek uit 2009 beschrijft Erno Hannink hoe je in 2009 via internet klanten kreeg met hulp van internet.

Het schrijven van blogs, zoekmachine-optimalisatie, nieuwsbrieven, LinkedIn. Ach, het was 10 jaar geleden helemaal niet zo heel veel anders; al is er in de details natuurlijk best wat veranderd. Ik moet eerlijk zijn dat ik dit boek wel eens heb doorgebladerd, maar niet in zijn geheel heb gelezen. Of dat ooit wel zal gebeuren? Wie weet. Wel is het een nuttig naslagwerk.

Tips voor tekstschrijvers – Dolf Weverink

In 2010 volgde ik de summerschoolcursus copywriting bij De Redactie in Monnickendam. Trainer Dolf Weverink deelde na afloop zijn boek ‘Tips voor tekstschrijvers’ uit. Dat ligt sindsdien op mijn bureau en ik blader er geregeld een keer in. Gewoon om te kijken: hoe deed Dolf dat ook alweer.

Schrijfwijzer – Jan Renkema

De nieuwste aanwinst, de Dikke Renkema. Een boek dat al 30 jaar meegaat, in verschillende uitvoeringen. Dit jaar bracht Jan Renkema een nieuwe versie uit van zijn schrijfbijbel, het standaardwerk dat ook voor andere leden van Tekstnet geldt als leidraad. Ik gebruikte een eerdere versie al tijdens mijn studie.

Correspondentie, consistentie en correctheid: het CCC-model van Renkema is voor tekstschrijvers het criterium waaraan hun teksten moeten voldoen. Een zeer uitgebreid naslagwerk dat iedere copycollega in zijn/haar bezit zou moeten hebben.

Creatief Schrijven voor copywriters – Roy Ishak

(Aanvulling 2022) Aan de hand van tientallen praktijkvoorbeelden – óók uit zijn eigen praktijk (en uit de mijne) – beschrijft Roy Ishak hoe creatieve copyconcepten kunnen ontstaan. Soms mislukken ze finaal; en dat geeft de schrijver dan ook grif toe. Maar veel vaker zijn ze raak: opvallend, anders, creatief dus. Een must voor iedere tekstschrijver, als je het mij vraagt.

Maar ja, dat doet u niet.

Op de site van Bol.com schreef ik over dit boek:
Was Roy Ishak maar wat creatiever

Dan had hij namelijk zijn boek veel eerder geschreven. En dan had ik veel meer van zijn kennis kunnen profiteren.
Deze oranje bijbel, de eerste van een serie van zeven Ishak-indoctrinaties, staat bol van de schrijftips en -trics. Het is een bijbel die ik – in tegenstelling tot het bruine ‘echte’ exemplaar in mijn bezit – regelmatig opensla.

Doe ik dat omdat mijn naam hier – in tegenstelling tot het bruine ‘echte’ exemplaar in mijn bezit – wel in voor komt? Ook. Een stukje zelfbevlekking is mij niet vreemd. Ik ben er trots op dat ik in een boek voorkom naast een aantal gewaardeerde vakgenoten. Staat toch mooi op m’n cv.

Zonder gekheid: Creatief schrijven voor copywriters is voor iedere copywriter, tekstschrijver, contentcreator of hoe we onszelf ook allemaal mogen noemen een aanwinst in de boekenkast. Roy zet je aan het denken. Vooral omdat hij met aansprekende voorbeelden uit zijn eigen praktijk komt, omdat hij zich niet beperkt tot het zouteloos opsommen van methodes, maar die methodes juist kruidt met de nodige humor, een flinke dosis zelfspot en bijzondere ingrediënten uit andermans werk.

Leer je met dit boek schrijven als Roy Ishak? Nee. Want daarvan is er maar één. Gelukkig. Maar je leert met dit boek wel Over De Muur te kijken. Weg van het saaie. Het zeurderige. Het voorspelbare. Je wordt hierdoor geen Schrijvend Symfonieorkest vol strijkers en slaginstrumenten, maar je krijgt wel de middelen aangereikt om van jezelf een vindingrijk, verrassend en veelzijdig vakman of -vrouw te maken. Misschien wordt je door goed te oefenen zelfs wel een Klein Orkest.

Vanwaar die toespelingen op Harrie Jekkers? Heel simpel: de Haagse topcabaretier, schrijver, zanger en tekstdichter is één van de redenen waarom Ishak teksten is gaan schrijven. Jekkers als inspiratiebron, zeg maar. En u wil ik Jekkers niet meteen als Jezus bestempelen, maar zijn teksten komen ook voor mij dicht bij een heilig schrift. Een inspiratiebron.

Zo kunnen wij Ishaks boek ook gebruiken, als inspiratiebron om creativiteit op te wekken. En bedenk: Leuk is raar. Wedden dat je na het lezen hiervan nooit een Koos Werkeloos wordt? Had je dan niet eerder moeten beginnen met lezen? Nope, je bent nooit te laat. En je kunt er toch niets aan doen, want Later is allang begonnen en vandaag komt nooit meer terug.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.